Ég er neytandi sem vill hafa hlutina einfalda. Ég hata tryggðarklúbba og þessa samsettu afsláttarpakka sem mér eru boðnir reglulega. Ég á enga vini í símaviðskiptum og hringi ekki ókeypis heim úr farsímanum. Internettengingin er ekki hjá símafyrirtækinu þaðan af síður tengd einhverri sjónvarpsrás! Ég er ekki með íbúðarlánið þar sem ég er með launareikninginn og kreditkortið mitt kemur ekki nálægt bankaviðskiptum mínum hvað þá lífeyrissparnaðurinn.

Ég fæ alltaf hroll þegar mér er boðið afsláttarkort í verslun, þetta er allt of flókið fyrir minn smekk. Árlega fæ ég ferðaávísun frá kreditkortafyrirtækinu sem ég hef aldrei notað, gleymi þeim alltaf svo þær fyrnast reglulega. Ég vil bara fá að vita hvað hlutirnir kosta og ekkert bull um afsláttakjör eða punktasöfnun. Það er eina leiðin til að geta séð í gegnum markaðinn og borið saman verð.

Þó álpaðist ég fyrir 12 árum síðan til að ganga í vildarklúbb Flugleiða, það var fyrir tíma samkeppni á flugmarkaði og engu að tapa. Flestir mínir vildarpunktar hafa horfið í gímald fyrningareglna en þó hefur mér tekist gista eina nótt á Hótel Keflavík og senda dóttur mína til Danmerkur með vildarpunkta sem gjaldmiðil. Nú stefni ég á ferð með vinkonum mínum til útlanda. Flestar ætla þær að nota vildarpunkta við fargjaldakaupin þannig að til að halda hópinn kemur aðeins annað flugfélagið á markaðnum til greina, því miður.

Til að komast á leiðarenda þarf ég að eiga 38.000 vildarpunkta en við nánari athugun átti ég aðeins 15.000 punkta. Mér var heimilt að flytja punkta frá eiginmanninum og fékk þaðan 13.200 punkta. Ég var rukkuð um 3.000 kr. í þjónustugjald fyrir þau viðskipti. Ég hef greinilega ekki verið nógu dugleg að fljúga með Icelandair því enn vantaði mig 10.000 punkta. En ég var nú svo heppin að boðið er uppá að kaupa punkta aukalega, allt að 60.000 punkta á ári og mest 20.000 punkta í einu. Ég freistaðist til þess og keypti 10.000 punkta til viðbótar. Þeir kostuðu 15.500 kr. og 2.000 kr. þjónustugjald var innifalið í því verði. Þjónustugjaldið er reyndar merkilegt þar sem ég hafði engin samskipti við lifandi manneskju, allt fór þetta sjálfvirkt fram á vefnum og samt var ég nú þegar búin að greiða 5.000 kr. í þjónustugjald.

Nú var ég komin með 38.200 punkta og gat þá farið að bóka vildarferð, en viti menn! Þegar ég bóka ferðina kemst ég að því að samt þarf ég að greiða 14.280 kr. í flugvallaskatta. Þetta var eitthvað skrítið, þegar ég reikna saman heildarkostnað við vildarferðina mína var hún komin uppí 32.780 kr. sem ég þurfti að greiða. Allir punktarnir mínir og mannsins mín voru farnir og þrátt fyrir það kostaði ferðin meira en fargjaldið hjá Iceland Express! Sú ferð hefði kostað 32.400 kr. á sama tíma og ferðin sem ég var að bóka, í heild með öllum gjöld og sköttum.

Ég held að þetta lýsi tryggðarklúbbum í hnotskurn. Gagnsæi er ekkert, óvænt þjónustugjöld, óskýr ávinningur og hamlandi áhrif á samkeppni. Mér skilst að helmingur þjóðarinnar sé í vildarklúbb Icelandair. Visa er í samstarfi við vildarklúbb Icelandair og mörg fyrirtæki bjóða vildarklúbbsfélögum afslátt ef þeir greiða með Visa. Ég veit ekki hverju það skilar í buddu klúbbfélaga og efast um að margir klúbbfélagar séu meðvitaðir um ávinninginn. Æi, ég held ég segi mig bara úr þessu.

Þuríður Hjartardóttir, framkvæmdastjóri Neytendasamtakanna

Grein þessi birtist í Viðskiptablaðinu 25. júní 2008