10. Aš kaupa žjónustu. - Žjónustukaup
Įkvęši laga um žjónustukaup nr. 42/2000 gilda almennt um kaup į žjónstu. Žegar sérlögum um viškomandi žjónustu er ekki til aš dreifa žį gilda įkvęši laga um žjónustukaup alfariš eftir žvķ sem viš į. Į żmsum svišum eru til sérlög. Sem dęmi mį nefna žegar keyptur er farmiši ķ skipulagšri hópferš en žį gilda sérstök lög. Lög um alferšir nr. 80/1994.
Lög um žjónustukaup taka til hvers kyns samninga um kaup į žjónustu:
-
Žegar seljandi veitir žjónustuna ķ atvinnuskyni gegn endurgjaldi og žjónustan felur ķ sér vinnu viš lausafjįrmuni t.d. hśsgögn, bifreiš eša tölvu.
-
Vinna viš fasteignir eša byggingarframkvęmdir t.d. višgeršir į hśsi eša bygging hśss.
-
Geymsla į lausafjįrmunum t.d. ef einhver tekur aš sér aš geyma bśslóšina žķna eša hluta hennar.
-
Rįšgjafaržjónusta ķ sambandi viš vinnu viš fasteignir eša byggingaframkvęmdir t.d. rįšgjafaržjónusta verkfręšistofu um hvernig višgerš į hśsi skuli hagaš.
-
Vinna viš geymslu į lifandi dżrum fellur hins vegar ekki undir lögin.
Lög um žjónustukaup eiga ekki viš žegar um er aš ręša višskipti sem eru frekar kaup į munum heldur en žjónusta. Ķ slķkum tilvikum eiga viš lög um neytendakaup nr. 48/2003 eša lög um lausafjįrkaup nr. 50/2000. Ķ žvķ sambandi mį benda į dęmi eins og žegar smišur bżr til lampa śr efni sem hann śtvegar sjįlfur og selur žį flokkast višskiptin undir kaup en ekki žjónustukaup.
Benda ber sérstakalega į nokkur įkvęši laga um žjónustukaup sem neytendum er rįšlagt aš kynna sér įšur en žeir gera samning um žjónustu
Ķ lögunum er kvešiš į um žaš, aš ekki megi vķkja frį įkvęšum laganna neytanda ķ óhag.
Žį er tekiš fram, aš śtseld žjónusta sem veitt er ķ atvinnuskyni skuli įvallt vera byggš į fagžekkingu og ķ samręmi viš góša višskiptahętti og skylda er lögš į žjónustuašila aš veita allar upplżsingar og leišbeiningar um vinnu verks meš hagsmuni neytanda fyrir augum.
Žjónustu ber aš inna af hendi ķ samręmi viš almennar öryggiskröfur, lög og reglur.
-
Seljanda žjónustu er skylt aš upplżsa neytandann um žaš ef hann telur kaupin į žjónustunni óhagkvęm fyrir neytandann. Verši seljanda žetta ekki ljóst fyrr en vinna er hafin žį ber honum aš gera kaupandanum grein fyrir žessu og jafnframt žvķ ef ętla mį aš verš fyrir verkiš verši mun hęrra en ętlaš var.
-
Seljanda žjónustu ber aš tilkynna ef hann telur, aš ešlilegt sé aš unniš sé aš öšrum verkum samhliša žvķ sem hann sinnir fyrir neytandann vegna hagkvęmni eša af öšrum įstęšum
-
Neytanda ber aš kvarta vegna galla innan 2 įra frį žvķ aš verk var unniš.
-
Valdi seljandi žjónustu tjóni į eigum neytanda ber honum aš bęta tjóniš nema hann sanni aš hann hafi ekki sżnt af sér vanrękslu.
-
Hafi ekki veriš samiš um verš skal neytandi greiša žaš verš sem sanngjarnt mį telja, en hafi seljandi lįtiš neytanda ķ té veršįętlun veršur viš hana aš miša ķ ašalatrišum. Taka ber žó fram, aš ašstęšur geta breyst, sem raskaš geta veršįętlun og er seljandi žį ekki bundin viš veršįętlun hvaš slķkar breytingar varšar.
-
Neytandinn į rétt į žvķ aš seljandi afhendi honum sundurlišašan reikning nema samiš hafi veriš um verš fyrirfram. Žegar neytandi į rétt į žvķ aš fį sundurlišašan reikning žarf hann ekki aš greiša fyrr en seljandi hefur afhent honum slķkan sundurlišašan reikning.
Neytandinn veršur alltaf aš gęta žess, aš fį til starfa fyrir sig žį einstaklinga eša ašila, sem hafa nęgjanlega faglega žekkingu til aš inna žjónustuna af hendi svo sem neytandinn gerir kröfu um.
Ef neytandinn velur žann kost, aš fį žį til aš žjónusta sig, sem hafa ekki nęgjanlega menntun til aš sinna viškomandi žjónustu, žį gerir hann žaš oft į eigin įbyrgš nema viškomandi žjónustuašili hafi tališ neytandanum trś um, aš hann hefši nęgjanlega fagžekkingu til aš inna verkiš af hendi.
Sé um žaš aš ręša aš žjónustuašili gefi neytandanum žaš upp, aš hann hafi fagžekkingu, sem hann bżr ekki yfir, žį er um svik af hans hįlfu aš ręša og hęgt er aš kęra slķkt.
Žaš er žvķ mišur allt of algengt, aš bošin sé fram žjónusta, ekki sķst viš višgeršir į hśsum, af ašilum, sem hafa takmarkaša eša enga fagžekkingu til aš stunda slķkar višgeršir.
Neytandinn ętti alltaf įšur en hann ręšur višgeršarašila til starfa, aš kanna žaš hvort aš hann er ķ viškomandi fagfélagi t.d. ķ félagi išnašarmanna eša išnmeistara og žį hvort aš félagiš getur gefiš einhverjar leišbeiningar varšandi viškomandi ašila.
Žį ętti neytandinn aš varast, aš greiša višgeršarašilum fyrirfram fyrir žjónustu žeirra. Mörg dęmi eru um žaš, aš višgeršarašilar hafi fengiš verulegar fjįrhęšir greiddar fyrirfram og horfiš sķšan į braut įn žess, aš ljśka žvķ verki sem įtti aš vinna.
Einnig ber aš varast, aš greiša aš fullu fyrr en verkinu er lokiš og gengiš hefur veriš śr skugga um, aš žaš sé unniš meš žeim hętti, sem ętlast var til.
Žaš er einkum į ženslutķmum ķ žjóšfélaginu, sem erfitt getur veriš aš fį fagmenn til višgeršarstarfa. En žaš er betra aš bķša og lįta gera verkiš vel heldur en aš fį til žess ašila, sem skilar žvķ illa eša verr en óunnu af sér.
Įšur hefur veriš minnt į aš munnlegur samningur hefur sama gildi og skriflegur. Sį munur er žó į, aš išulega getur veriš erfitt aš sanna hvaš samiš var um ef samningur er munnlegur. Rįšlegt er aš gera jafnan skriflegan samning viš žjónustuašila žegar samiš er um verk, sem tekur einhvern tķma, verkinu žarf aš skila fyrir tiltekinn tķma og verkiš kostar töluverša fjįrmuni.
Ef žś semur ekki viš žjónustuašilann fyrirfram um žaš hvaš žś įtt aš borga honum, gildir almenna reglan aš greiša reikning hans sé hann ekki ósanngjarn.
Meš žvķ aš gera skriflegan samning gętir žś réttar žķns og žaš į aš vera jafn eftirsóknarvert fyrir višskiptaašila žinn, aš samningar ykkar séu geršir skriflega. Hann hefur žį eins og žś sķna hluti į hreinu.
Farir žś fram į, aš geršur verši skriflegur samningur um verk og višsemjandi žinn fęrist eindregiš undan žvķ, žį ęttir žś aš staldra viš og fį žaš į hreint hvaš veldur žvķ, aš viškomandi vill ekki gera bindandi skriflegan samning. Žeir sem vilja skila góšri vinnu og leggja metnaš sinn ķ störf sķn žurfa ekki aš óttast aš samningar séu geršir um störf žeirra. Ašrir, sem hafa annaš ķ huga hafa e.t.v. ešlilegar įstęšur til aš hafna žvķ aš gera slķkan samning, en žaš er betra aš fį ķ slķkum tilvikum ašra til aš vinna verkiš.
Notašu opinber samningseyšublöš
Ķ skriflegum samningnum er m.a. rétt aš fram komi hvaša žjónustu į aš inna af hendi, hvenęr afhenda skuli žjónustuna, verš hennar og greišslufyrirkomulag.
Višskiptarįšuneytiš hefur ķ samstarfi viš Neytendasamtökin og Samtök išnašarins śtbśiš stašlaš eyšublaš sem neytendur og seljendur žjónustu geta notaš žegar žeir gera meš sér samning um žjónustu. Eyšublašiš er hęgt aš nįlgast hjį framangreindum ašilum.
Žęr reglur gilda aš seljanda višgeršaržjónustu beri aš rįša žér frį žvķ aš lįta gera viš hlut, sé kostnašurinn viš žaš svo mikill, aš žaš borgi sig ekki.
Neytandinn ętti alltaf aš spyrja višgeršarašila aš žvķ įšur en hann gerir samning viš hann um višgerš hvaš įętlaš sé, aš višgeršin kosti. Neytandinn getur žį metiš hvort aš višgeršin borgi sig eša ekki.
Kjósi neytandinn aš lįta višgerš fara fram žrįtt fyrir žaš aš honum hafi veriš bent į, aš višgeršin verši žaš kostnašarsöm, aš hępiš sé aš hśn borgi sig eša aš hśn borgi sig alls ekki, žį getur hann gert žaš. Išulega hafa munir įkvešiš tilfinningagildi fyrir eigandann og hann vill žį ógjarnan skilja viš hann og kżs heldur, aš greiša meira fyrir višgerš en aš kaupa annan sambęrilegan hlut eša hlut meš sama notagildi.
Oft gerist žaš, ekki sķst žegar um hśsavišgeršir er aš ręša, aš gera veršur meira en haft var ķ huga žegar samiš var um verkiš. Višbótarverk veršur žį aš vinna til aš žeirri vinnu, sem samiš var um sé skilaš meš fullnęgjandi hętti. Višbótarverkiš getur veriš žess ešlis, aš žaš borgi sig aš lįta gera žaš vegna žess, aš žaš yrši dżrara sķšar, aš lįta vinna žaš sérstaklega.
Žegar kemur ķ ljós, aš vinna žarf višbótarverk aš einhverju rįši, ber žjónustuašilanum aš gera verkkaupa grein fyrir žvķ nema um sé aš ręša verk, sem hefur lķtinn kostnašarauka ķ för meš sér. Žjónustuašilinn į aš stöšva verkiš žegar ķ ljós kemur, aš hans mati, aš vinna žurfi veruleg aukaverk sem nemur t.d. um 10% kostnašarhękkun eša meira į heildarverši verksins og gera žér grein fyrir žvķ aš hann telji naušsyn į žvķ, aš višbótarverkiš verši unniš. Įn žķns samžykkis getur žjónustuašilinn ekki framkvęmt kostnašarsöm aukaverk į žinn kostnaš.
Spurning er um hvaš gerist žegar žjónustuašilinn nęr ekki sambandi viš verkkaupa. Ef višbótarverkiš er óverulegt žį ber žjónustuašilanum aš framkvęma verkiš. Einnig ber žjónustuašilanum aš vinna višbótarverk ef ętla mį, aš žś viljir lįta vinna žaš. Slķk regla er žó aldrei annaš en vķsiregla.
Dęmi: Mašur kemur meš bifreiš į bifreišaverkstęši til aš fį gert viš bremsur og getur žess, aš žaš sé vegna žess, aš fjölskyldan sé aš fara ķ feršalag į bķlnum. Žegar višgeršarmašurinn er aš gera viš bremsurnar veršur hann žess var aš bensķngjöfin virkar ekki svo sem vera ber og hętta er į, aš hśn bili innan skamms. Ķ slķku tilviki mį višgeršarmašur inna af hendi višbótarverkiš meš vķsan til žess, aš ętla megi, aš mašurinn sem er į leiš ķ feršalag į bķlnum hafi einnig viljaš lįta gera viš bensķngjöfina.
Raunar mį segja, aš bifreišaverkstęši fari nokkuš frjįlslega aš žegar um bķlavišgeršir er aš ręša. Žannig er algengt, aš gert sé viš marga žętti sem ekki er talaš um fyrirfram og venjulegast gerir višskiptavinurinn hér į landi ekki athugasemd viš žaš. Žrįtt fyrir žaš ber bifreišaverkstęšum sem og öšrum žjónustuašilum aš lįta eigandann vita ef tališ er žörf vķštękari višgeršar, en bķleigandinn fór fram į og getur įtt žaš į hęttu, aš fį ekki greiddan kostnaš viš višbótarverkiš, en ķ žeim tilvikum er sönnunarašstaša neytandans venjulega slęm žar sem sjaldan eša nįnast aldrei er geršur sérstakur skriflegur samningur milli bifreišaverkstęšis og bķleiganda žegar bķleigandinn kemur meš bifreiš sķna til višgeršar.
Benda mį į, aš aušvelt er fyrir bifreišaverkstęši og önnur sambęrileg višgeršarverkstęši, aš hafa sérstakan stašlašan samning um višgeršaržjónustu, žar sem getiš er um žaš verk, sem verkbeišandi vill aš sé unniš og įętlušur kostnašur viš verkiš. Stašalsamning, sem aš bįšir ašilar undirrita žegar višgeršarašili tekur viš hlutnum til višgeršar.
Ef vinnan er ekki unnin į faglega réttan hįtt žį er hśn gölluš, t.d. ef mśrari gengur ekki vel frį įšur en hann pśssar hśs og pśssningin losnar fljótlega af nokkru sķšar. Sama er ef mįlari vinnur undirvinnuna svo illa, aš mįlningin losnar af fljótlega eftir aš vinnu hans er lokiš.
Žjónustan er lķka gölluš ef įrangurinn af vinnunni er ekki sį, sem samiš var um eša ętla mį aš įskiliš hafi veriš. Žetta gildir lķka žegar frįvikiš frį samningnum stafar af óhappi, slysi eša svipušum ašstęšum. Mśrarinn og mįlarinn geta žvķ žurft aš vinna verk sitt aftur ef žeir hafa mśraš eša mįlaš, en sķšan gerir hellirigningu og mśrverkiš og mįlningin skolast ķ burtu. Žį ber žjónustuašilinn lķka įbyrgš į žvķ efni, sem hann notar viš framkvęmd verksins.
En verkiš getur veriš gallaš vegna žess, aš verksali hefur ekki gefiš kaupandanum fullnęgjandi grein fyrir eša upplżsingar um verkiš t.d. hugsanlega hęttueiginleika žess.
Dęmi: Mįlari hefur lokiš viš aš lakka gólf og žurrkunartķmi lakksins er sérstaklega langur og mįlarinn gerir ekki kaupandanum grein fyrir žvķ og gengiš er į gólfinu eftir žann tķma, sem almennt mį ętla aš žaš sé ķ lagi og lakkningin skemmist.
Dęmi: Ķ öšru tilviki getur komiš fyrir, aš verksali hafi gengiš žannig frį hlut, aš gęta verši sérstakrar varśšar viš t.d. aš taka hlutinn śr pakkningu eša viš flutning į hlutnum. Žį getur verksali oršiš įbyrgur, hafi hann ekki gengiš frį hlutnum meš ešlilegum hętti eša lįtiš hjį lķša aš gera kaupandanum fullnęgjandi grein fyrir hvers hann mįtti vęnta og hvaš kaupandinn žyrfti aš gera.
Athuga ber hvort verk sé gallaš žegar žvķ er lokiš. Gallarnir koma žó oft seinna ķ ljós og verkiš er žį gallaš meš sama hętti óhįš žvķ, aš ašilar hafi tekiš verkiš śt aš žvķ loknu og kaupandi lżst žvķ yfir, aš verkiš vęri ķ lagi.
Kaupandinn missir ekki rétt til aš gera kröfu vegna galla vegna žess eins aš hann taldi viš verklok, aš verkiš vęri vel af hendi leyst, en sķšar kemur annaš ķ ljós.
Žeir sem inna af hendi žjónustu fyrir žig bera įbyrgš į verkum sķnum og žurfa aš bęta śr göllum ef žeir koma fram og žvķ tjóni, sem žeir kunna aš valda vegna žess verks, sem žeir inna af hendi. Žjónustuašilar geta lķka bošiš fram aš žeir taki sérstaka įbyrgš.
Žęr reglur gilda um įbyrgšaryfirlżsingar, aš žęr mega ekki gefa neytandanum verri rétt žegar įbyrgšin er virt heildstętt, en žann rétt, sem aš neytandinn į samkvęmt lögum og višskiptavenjum. Įbyrgšin getur aldrei takmarkaš rétt žinn.
Komi fram galli į įbyrgšartķma įtt žś rétt į aš fį hann lagfęršan įn kostnašar fyrir žig. Žessi regla gildir žó ekki įn undantekninga. Mikilvęgustu undantekningarnar frį žvķ, aš sį sem įbyrgš gefur žurfi aš greiša fyrir žau vandamįl, sem upp kunna aš koma eru vegna žess, aš kaupandinn hefur ekki fylgt leišbeiningarreglum um notkun hlutarins, notaš hann meš öšrum hętti en til var ętlast eša vanrękt ešlilegt višhald og eftirlit meš hlutnum.
Žegar žér finnst žjónustan ekki nógu góš žarftu aš gera žeim sem er aš vinna fyrir žig grein fyrir žvķ strax og af hverju žś ert ekki įnęgšur meš vinnu hans. Ekki skiptir mįli hvernig žś kemur kvörtun į framfęri. Nęgjanlegt er t.d. aš žś hringir ķ žjónustuašilann eša segir honum frį žvķ sem žér finnst aš. Ķ einstaka tilvikum žarf aš tilkynna žetta meš öšrum leišum t.d. meš įbyrgšarbréfi eša stašfestu sķmskeyti.
Komi fram galli ber žér aš kvarta yfir honum įn įstęšulauss drįttar frį žvķ aš žś varšst gallans var eša mįttir verša gallans var. Žś getur aušveldlega tapaš rétti sem žś įtt meš žvķ aš draga aš kvarta yfir gallanum. Spurning getur veriš um hvaša tķmafrestir gilda ķ žessu sambandi. En žś įtt aldrei aš draga žaš aš kvarta yfir göllum. Žaš er mikilvęgt aš kvarta eins fljótt og žś getur. Gerir žś žaš žarft žś ekki aš óttast aš tapa rétti sem žś įtt.
Hafi sį sem verkiš vann haft svik ķ frammi eša sżnt af sér vķtavert gįleysi viš framkvęmd verksins getur neytandinn įtt betri rétt til bóta en ķ öšrum tilvikum. Ķ slķkum tilvikum yrši reglum um tķmafresti til aš kvarta vikiš til hlišar.
Af hverju ęttir žś aš draga žaš aš kvarta? Kvartašu strax, ef žś ert ekki įnęgšur meš žaš sem gert hefur veriš fyrir žig. Sama gildir um vörur sem žś kaupir. Kvartašu strax.
Hvaš getur neytandinn gert telji hann verkiš sem veriš er aš vinna fyrir hann eša unniš hefur veriš fyrir hann sé gallaš?
-
Haldiš eftir greišslum eša neitaš aš greiša žar til śr gallanum hefur veriš bętt.
-
Krafist žess, aš bętt verši śr gallanum.
-
Slitiš samningum viš verktakann eša krafist afslįttar t.d. ef gallinn veršur ekki lagfęršur aš neinu leyti eša ašeins aš hluta.
-
Krafist skašabóta.
Af sjįlfu leišir, aš ekki er hęgt aš gera allar žessar kröfur samtķmis ef galli kemur fram. Žaš er raunar bara skašabótakrafan sem getur tengst einhverjum af hinum möguleikunum.
Greišslum haldiš eftir
Žś įtt rétt į žvķ aš halda eins miklu eftir af greišslum og svarar til žess, sem žaš kostar aš gera viš gallann.
Žś veršur aš hafa ķ huga, aš žś berš sjįlfur įbyrgš į žvķ ef žś heldur eftir greišslum įn žess aš hafa réttmęta įstęšu til žess. Hafir žś ekki réttmętar įstęšur til aš halda eftir greišslum getur žś įtt į hęttu aš žurfa aš greiša drįttarvexti vegna žess, aš ekki var greitt į gjalddaga.
Žaš ber aš varast aš halda of miklu eftir. Sé seljandinn vel settur fjįrhagslega og engin hętta į žvķ aš hann geti ekki endurgreitt žegar gallinn hefur veriš sannašur žį er žaš einhliša įhęttutaka kaupanda aš halda eftir of miklum fjįrmunum.
Krafa um aš bętt verši śr gallanum
Žś įtt rétt į žvķ, aš bętt sé śr gallanum įn kostnašar fyrir žig og innan hęfilegs tķma.
Ef žaš hefur óhęfilegan kostnaš ķ för meš sér aš bęta śr gallanum getur veriš, aš verktakinn žurfi ekki aš bęta śr gallanum, en žį įtt žś rétt til afslįttar og/eša skašabóta. Žś getur lķka krafist žess, aš samningnum viš verktakann verši rift og žaš getur žś aš sjįlfsögšu lķka gert bęti hann ekki śr gallanum innan hęfilegs tķma.
Verktakinn getur almennt rįšiš einhvern annan til aš bęta śr gallanum į sinn kostnaš. Ķ sumum tilvikum getur žaš sparaš verulega fjįrmuni t.d. žegar bķlaverkstęši ķ Reykjavķk hefur gert viš bķl og višgeršin er gölluš, en eigandi bķlsins og bķllinn eru į Akureyri. Bķlaverkstęšiš ķ Reykjavķk getur žį samiš viš bķlaverkstęši į Akureyri um aš lagfęra gallann.
Almenna reglan er sś, aš lagfęring į galla er žér aš kostnašarlausu. Į žessari reglu eru samt undantekningar.
Dęmi: Verkstęši hefši įtt aš skipta um tvo hluti, en einungis er skipt um einn og galli kemur žar af leišandi fram. Žį įtt žś rétt į žvķ aš gallinn verši lagfęršur en veršur aš greiša fyrir žann višbótarhlut, sem var naušsynlegur til aš verkiš yrši innt af hendi meš višunandi hętti.
Dęmi: Verktaki veršur ekki skyldašur til aš greiša kostnaš vegna galla t.d. žegar kaupandi hefur sjįlfur įkvešiš hvaša efni skuli notaš og jafnvel keypt žaš. Komi upp galli, sem stafar af galla ķ efninu žį ber kaupandinn sjįlfur įbyrgš į žvķ žar sem hann réš žvķ hvaša efni skyldi notaš.
Žegar galli kemur upp er žaš sjįlfsögš fyrsta krafa neytanda, aš śr gallanum verši bętt. Verktakinn į lķka rétt ķ žessu sambandi. Hann į rétt į aš lagfęra gallann innan hęfilegs frests ef žaš veršur gert įn kostnašar eša verulegs óhagręšis og žaš getur hann gert óhįš žvķ hvort aš kaupandinn gerir kröfu um afslįtt eša bętur. Verktakinn getur lagfęrt žį galla, sem eru į verki hans nema kaupandinn hafi įkvešnar og gildar įstęšur til aš hafna žvķ t.d. ef verktakinn hefur hegšaš sér meš óvišunandi hętti.
Afslįttur eša riftun
Geti verktaki ekki lagfęrt galla, getur kaupandi krafist afslįttar eša rift kaupum.
Žś getur rift kaupum į verki mešan į žvķ stendur sżni žaš sig t.d, aš verktakinn hafi ekki naušsynlega fagžekkingu til aš inna verkiš af hendi. Žaš geta lķka komiš til ašstęšur žar sem aš žś getur rift kaupum eftir aš verkiš hefur veriš innt af hendi aš öllu leyti. Sé slķkur galli į verkinu, aš markmišinu meš žvķ aš lįta vinna žaš verši ekki nįš eša verkiš sé žér ónżtt, žį getur žś rift kaupum. Sama gildir ef verkiš er svo illa unniš og svo frįbrugšiš frį žvķ sem var pantaš, aš žaš hefur nįnast ekkert gildi fyrir žig.
Skašabótakrafa
Žś getur alltaf krafist bóta fyrir fjįrhagslegt tjón, sem žś veršur fyrir hvort sem tjóniš er vegna galla į verkinu eša žess, aš verktaki innir verkiš ekki af hendi į tilskildum tķma.
Žegar neytandinn žarf aš rįša annan verktaka ķ staš hins fyrri vegna žess, aš sį fyrri innti verkiš ekki af hendi į tilskyldum tķma og sķšari verktaki
įskilur sér hęrri žóknun en sį fyrri, žį getur neytandinn krafiš fyrri verktakann um žann kostnašarauka, sem hann veršur fyrir vegna žess, aš hann žurfti aš skipta um verktaka. Kostnašur neytandans vegna sķmtala, įbyrgšarbréfa og žessvegna ferša geta veriš undirstaša skašabótakrafna. Neytandinn getur einnig oršiš fyrir kostnaši vegna žess, aš vinnan er ónothęf.
Dęmi: Neytandinn getur žannig svo dęmi sé nefnt gert kröfu til aš fį greiddar bętur vegna žess, aš žvottur ķ nżvišgeršri žvottavél skemmist vegna žess, aš višgeršin var ekki rétt framkvęmd af verktakanum.
Jafnvel krafa um bętur vegna missi vinnutekna getur veriš forsenda skašabótakröfu. Žannig getur žś įtt rétt į žvķ aš fį bętur vegna žess, aš žś žurfir aš taka žér frķ ķ vinnu til aš hitta višgeršarmann, sem žś hefur fengiš til aš laga gallann.
Neytandi getur lķka įtt skašabótakröfu vegna annarra muna en žeirra, sem veriš er aš vinna viš skemmist žeir vegna mistaka verktakans.
Geti verktakinn sżnt fram į, aš gallinn sé vegna atvika, sem voru ófyrirséš og einnig sżni hann fram į, aš ekki hafi veriš mögulegt aš komast hjį žvķ, sem geršist, žį veršur verktakinn ekki geršur skašabótaskyldur. Verktakinn er samt alltaf skašabótaskyldur sé verkiš verulega frįbrugšiš frį žvķ, sem žaš įtti aš vera. Bent skal į, aš verktakinn ber einnig įbyrgš į öšrum žeim sem hann ręšur til verksins bęši starfsmanna sinna og undirverktaka.
Žaš mį ekki gleyma žvķ, aš sį sem veršur fyrir skaša hefur žęr skyldur, aš takmarka tjón sitt eins og hann getur.
Margar įstęšur geta valdiš žvķ aš verk dregst fram yfir umsaminn tķma, en sé žaš sök verktaka ber hann įbyrgš į žvķ. Dragist verk hefur žś ķ ašalatrišum sömu möguleika og žegar verk er gallaš og getur žannig:
-
Haldiš eftir greišslum
-
Krafist, aš verktakinn inni verkiš af hendi, ef žaš hefur ekki óhęfilegan kostnaš og erfiši ķ för meš sér fyrir hann.
-
Rift verksamningi aš hluta eša öllu leyti.
-
Krafist skašabóta fyrir fjįrhagslegt tjón.
Žś įtt žó ekki kröfur ef žér veršur kennt um drįttinn į framkvęmd verksins.
Krafa um skašabętur getur komiš til jafnvel žó aš verkiš sé innt af hendi meš žeim hętti sem įtti aš gera. Žeir sem taka viš hlutum til višgeršar ber skylda til aš varšveita hluti meš višunandi hętti.
Dęmi: Žannig ber verktaki įbyrgš į hlut, sem er ķ hans vörslu og hlutnum er stoliš t.d. į bifreišaverkstęši, sem hefur bifreiš til višgeršar.
Sama gildir t.d. ef verktaki veldur skaša į öšrum munum,
-
t.d. mśrari, sem sker ķ sundur pķpulögn,
-
eša pķpulagningamašur, sem aš missir žunga rörtöng ofan į parketgólfiš žitt meš žeim afleišingum, aš žaš skemmist.
Geti verktakinn ekki sżnt fram į, aš hann hafi sżnt ešlilega ašgįt žrįtt fyrir aš tjón hafi oršiš ber hann įbyrgšina.
Žś įtt rétt til aš afpanta verk įšur en žvķ er lokiš. Verktakinn getur žį įtt rétt į bótum fyrir žann hluta verksins, sem žegar hefur veriš unninn. Verktakinn getur lķka įtt rétt til bóta vegna greišslna fyrir žaš, sem óunniš er af verkinu t.d. ef hann getur sżnt fram į, aš hann hafi ekki aš öšrum verkum aš hverfa. Verktakanum ber žó meš sama hętti og neytandanum skylda til aš takmarka tjón sitt.
