13. Hlutir teknir á leigu
Neytendur geta tekið ýmsa hluti á leigu. Flestir hafa t.d. leigt sér bílaleigubíl, húsvagn, sjónvarp, myndbandstæki eða myndbandsspólu, svo nokkrir hlutir séu nefndir. Ekki eru til nein sérstök lög um þessa samninga. Almennar reglur gilda samt sem áður um þá. Þannig má víkja til hliðar ósanngjörnum samningsskilmálum eða samningi í heild, sé hann ósanngjarn.
Hlutur sem tekinn er á leigu er venjulega leigður til ákveðins tíma fyrir ákveðið gjald. Iðulega er kveðið á um það í slíkum samningum, að greiða skuli aukalega sé hlutnum ekki skilað á umsömdum tíma. Slíka fjárhæð verður þá að greiða og hægt er að áskilja sér aukagreiðslu vegna þess að hlutnum er skilað síðar en samið var um. Slík greiðsla verður þó að vera innan eðlilegra marka.
Sé ekki samið um leigutíma, þá gildir samningurinn og leigan helst þangað til að leigusalinn segir leigunni upp. Í sumum tilvikum t.d. þegar um íbúðir, einstök herbergi eða annað þess háttar er að ræða þá á leigutaki rétt á að nýta hlutinn í ákveðinn tíma frá því að leigusamningi er sagt upp.
Mikilvægt atriði varðandi leigða hluti er hver beri ábyrgð á tjóni, sem verður á hlutunum. Meginreglan er sú, að leigusali, sem eigandi, ber ábyrgð á tjóni, sem hlýst af göllum á hinu leigða jafnvel þó að leiguhluturinn, t.d. sjónvarp, standi heima hjá þér. Þú berð ekki ábyrgð nema tjónið sé vegna þess, að þú hafir ekki gætt nægilegra varúðarreglna eða farið að andstætt notkunarreglum og tjónið verði rakið til þess.
Þrátt fyrir þessar meginreglur, þá getur verið, að leigusamningurinn sé þannig, að ábyrgð sé færð yfir á þig. Þú þarft því að lesa leigusamninginn vandlega yfir til að gæta að því. Gættu t.d. vel að ákvæðum sem gilda um það þegar leigðum hlut er stolið eða ábyrgð á vandamálum sem upp geta komið varðandi hlutinn.
Sé leigusamningurinn með þeim hætti, að þú verðir eigandi að leigutíma loknum er litið á leigusamninginn sem eins konar afborgunarkaup.
Skil á spólum myndbandaleiga
Þegar tekin er myndbandsspóla á leigu skrifar leigutaki undir skilmála mynd-bandaleigunnar og staðfestir að hann hafi tekið spólu til leigu. Þegar spólunni er skilað hefur ekki verið gefin nein kvittun og hefur leigutaki því enga sönnun þess efnis að hann hafi skilað spólunni. Myndbandaleigurnar hafa sent frá sér kröfur vegna myndbandsspóla sem þeir telja að hafi verið í útleigu í marga mánuði og jafnvel ár. Leigutaki sem er þess fullviss að hann hafi skilað spólunni er í mjög erfiðri stöðu með að sanna það og hefur þetta leitt af sér mörg deilumál. Það er því mikilvægt þegar spólu er skilað að biðja um kvittun fyrir skilunum en með því hefur maður tryggt sér sönnun og það gerir það líklegra að skil spólunnar sé skráð í tölvukerfið.
Dæmi: Vegna fjölda kvörtunarmála til Neytendasamtakanna sendu þau bréf til Myndmarks sem er sameiginlegur félagsskapur myndbandaleigna og útgefenda og óskuðu eftir að settar yrðu reglur um skil á myndbandsspólum. Stjórn Myndmarks fjallaði um málið og sendi félagsmönnum sínum bréf þar sem mælst var m.a. til þess að innheimtuferli á skuldum væri með tilteknum hætti, þ.e. hringt yrði í viðkomandi og honum sent bréf innan mánaðar en eftir það væri óhætt að fela þriðja aðila innheimtu á skuldinni. Skuld vegna hverrar spólu færi ekki yfir 20.000 kr. og vegna tækja 40.000 kr. Einnig var mælst til þess að myndbandaleigur gæfu kvittun við móttöku á spólum.