Lög þessi taka til hvers kyns atvinnustarfsemi sem fer fram gegn endurgjaldi á meðan samningur hefur áhrif eða er ætlað að hafa áhrif hér á landi. Lögin innihalda almenna reglu sem kveður á um að bannað sé að viðhafa óréttmæta viðskiptahætti eða eitthvað sem er óhæfilegt gagnvart hagsmunum neytenda. Jafnframt innihalda lögin sértækari ákvæði sem fjalla um verð á vöru, ábyrgðaryfirlýsingar, auglýsingar, upplýsingar og leiðbeiningar til neytenda.
Verð á vöru eða þjónustu:
-
Í skilgreiningu á verði vöru er m.a. tekin af öll tvímæli um að uppgefið verð á vöru og þjónustu skuli fela í sér öll tilheyrandi gjöld.
-
Seljandi vöru eða þjónustu er einnig skyldugur til að verðmerkja vöru eða þjónustu á þann hátt að auðvelt sé fyrir neytendur að koma auga á verðmerkinguna.
-
Einungis má auglýsa útsölu eða verðlækkun ef um raunverulega verðlækkun er að ræða. Verð vörunnar verður því að vera lægra en það verð sem seljandi selur samskonar vöru á venjulega. Jafnframt ber seljanda að geta þess í verðmerkingunum hvert upprunalegt verð vörunnar var svo kaupandi geti áttað sig á verðmuninum.
Upplýsingar um vöru eða þjónustu:
-
Óheimilt er að veita rangar, ófullnægjandi eða villandi upplýsingar sem geta haft áhrif á eftirspurn eða framboð á vöru, þjónustu, fasteignum eða öðru. Upplýsingar þessar geta verið gefnar með ýmsu móti, t.d. skriflega, munnlega, í útvarpi eða sjónvarpi. Algengast er þó að slíkar upplýsingar séu í formi auglýsinga.
-
Eins mega upplýsingar ekki vera ósanngjarnar gagnvart keppinautum eða neytendum vegna forms þeirra eða vegna þess að skírskotað sé til óviðkomandi mála. Hér undir geta fallið t.d. auglýsingar þar sem ákveðnar skoðanir keppinauta eru dregnar inn í málið. Í þessu samhengi skiptir það ekki máli hvort upplýsingarnar séu réttar.
-
Samanburðarauglýsingar þ.e. auglýsingar þar sem vísað er beint eða óbeint til keppinautar eða vöru eða þjónustu hans eru leyfðar að ákveðnum skilyrðum uppfylltum. Þær mega ekki vera villandi, ekki má kasta rýrð á vöru keppinautar, samanburðurinn verður að taka til sambærilegrar vöru og vera gerður á áþeifanlegum, viðeigandi, sannreynanlegum og dæmigerðum eiginleika hennar svo eitthvað sé nefnt. Ef getið er um sértilboð í samanburði verður að geta þess hvenær því ljúki og ef við á að það sé háð framboði á vörunni.
-
Auglýsingum sem beint er til íslenskra neytenda skulu vera á íslensku og þannig úr garði gerðar að ekki liggi vafi á að um auglýsingar sé að ræða. Einnig skulu þær vera skýrt aðgreindar frá öðru efni fjölmiðla.
-
Sýna verður sérstaka varkárni vegna trúgirni barna og áhrifa á þau. Ef börn koma fram í auglýsingum má ekki sýna né lýsa hættulegu atferli sem gæti leitt til þess að þau eða önnur börn komist í hættu, t.d. barn við stýri ökutækis.
Leiðbeiningar með vöru eða þjónustu:
-
Ef vara eða þjónusta er þannig gerð að leiðbeininga er þörf við mat á eiginleikum hennar t.d. notkunareiginleikum eða hættueiginleikum, skulu gefnar skriflegar leiðbeiningar á íslensku, ensku eða Norðurlandamáli öðru en finnsku.
Ábyrgðaryfirlýsingar:
-
Aðeins má gefa út ábyrgðaryfirlýsingu ef hún veitir kaupanda meiri rétt en hann á skv. lögum og er hún lagalega bindandi. Sem dæmi má taka neytendakaupalögin og lög um þjónustukaup en skv. þeim er lögbundinn kvörtunarfrestur vegna galla á vöru og þjónustu 2 ár og 5 ár á vöru sem ætlaður er verulega lengri endingartími en almennt gerist. Ábyrgðaryfirlýsing yrði því að ná yfir lengra tímabil en það eða veita neytenda ríkari rétt en lögin segja til um.
Neytendastofu ber að framfylgja boðum og bönnum laganna, ákveða aðgerðir gegn óréttmætum viðskiptaháttum og stuðla að auknu gagnsæi markaðarins. Með gagnsæi markaðarins er átt við að aðilar á markaði hafi sem mesta yfirsýn yfir hann. Því gagnsærri sem markaðurinn er því betri grundvöllur er fyrir virkri samkeppni. Ákvörðunum Neytendastofu er hægt að skjóta til áfrýjunarnefndar neytendamála.